کودک همسری؛ ارسال پیش نویس لایحه تعیین حداقل سن ازدواج دختران و پسران به هیئت دولت

معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، پیش‌نویس لایحه اصلاح ماده (۱۰۴۱) قانونی مدنی را با هدف تعیین حداقل سن ازدواج برای طی مراحل قانونی به هیئت دولت ارسال کرده است. براساس این پیشنهاد عقد نکاح دختر قبل از رسیدن به سن ۱۶ سال تمام شمسی و پسر قبل از رسیدن به ۱۸ سال تمام شمسی منوط به رعایت مصلحت کودک، اذن، ولی و حکم دادگاه به شرط احراز رشد جسمی و روانی است. پیشتر مشاور معاون حقوقی قوه قضائیه با اشاره به ازدواج

ازدواج ۹ دختر کمتر از ۱۰ سال در کهگیلویه و بویراحمد

 مدیرکل ثبت احوال کهگیلویه و بویراحمد از ثبت ۹ مورد ازدواج کمتر از ۱۰ سال طی سال گذشته در این استان خبر داد.

به گزارش خبرگزاری هرانا، “علی محمد تقوی” در گفت و گو با خبرنگار ایسنا، منطقه کهگیلویه و بویراحمد افزود: “بزرگترین دختری که در سال ۹۶ در این استان ازدواج کرد ۷۰ سال سن داشت”.

وی در خصوص وضعیت سن ازدواج دختران در سطح استان طی سال ۹۶ اظهارکرد: “دخترانی که زیر ۱۱ سال ازدواج کردند ۱۲ مورد، ۱۲ سال ۲۵ مورد، ۱۳ سال ۶۳ مورد، ۱۴ سال ۱۲۴ مورد، ۱۵ سال ۲۲۵ مورد، ۱۶ سال ۲۵۸ مورد، ۱۷ سال ۳۱۲ مورد و زیر ۱۸ سال ۳۸۴ مورد بوده است.

کهگیلویه و بویراحمد یکی از استان‌های جنوب غربی ایران است و مرکز آن شهر یاسوج است.

بوشهر؛ ازدواج ۳۵۰ دختر زیر ۱۵ سال و ۷ کودک زیر ۱۰ سال در سال گذشته

بنا به آمار اداره کل ثبت احوال استان بوشهر، در سال گذشته ۳۵۴ نفر که کمتر از ۱۵ سال داشته‌اند، پای سفره عقد نشسته و ازدواج کرده‌اند. همچنان که پیش‌بینی می‌شود، بخش عمده زوجین نوجوان شامل جنس مونث هستند، طوری که پارسال ۳۵۰ دختر زیر ۱۵ ساله ازدواج کرده‌اند. اما سهم پسران از این ازدواج‌ها ۴ نفر (معادل ۵ صدم درصد) بوده است. همچنین زوجین زیر ۱۰ ساله نیز در این استان وجود داشته که در آمارهای ثبت احوال استان شامل ۷ مورد می‌شود. در این خصوص استان‌های سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی و کرمانشاه مجموعا با آمار سالانه حدود ۴ هزار ازدواج زیر پانزده سال، در سطج کشور رکوردار هستند، با این حال هرچند استان بوشهر در ازدواج نوجوانان با رکوردداران کشوری فاصله دارد، ولی همین ارقام نیز قابل تامل است.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از خلیج فارس، یک آمار قابل تامل نشان می‌دهد متقاضیان ازدواج در سنین کمتر از ۱۵ سال در بوشهر کم نیست، هرچند در لابه لای گزارش های مدیران پنهان می ماند و بدان پرداخته نمی‌شود.

چند دهه پیش شاید ازدواج دختر ۱۴ ساله خیلی هم دور از انتظار نبود، اما این سالها ماجرا بسیار متفاوت شده و تصور این موضوع سخت است که بشنویم دختر یا پسری در محدوده ۱۲، ۱۳ ساله به جای نشستن بر نیمکت مدرسه و گذراندن دوران نوجوانی بر سر سفره عقد حاضر شود و بار مسئولیت یک زندگی را به دوش بکشد. در این بین نخستین جمله‌ ای که از دهان‌ ما بیرون می‌ آید این است که این همه عجله برای چیست؟!

۵ درصد ازدواج های استان بوشهر زیر ۱۵ سال

حالا یک آمار قابل تامل نشان می دهد متقاضیان ازدواج در سنین کمتر از ۱۵ سال در بوشهر کم نیست، هرچند در لابه لای گزارش های مدیران پنهان می ماند و بدان پرداخته نمی شود.

بنا به آمار اداره کل ثبت احوال استان بوشهر، در سال گذشته ۳۵۴ نفر که کمتر از پانزده سال داشته اند، پای سفره عقد نشسته و به زندگی زناشویی سلام کرده اند.

همچنان که پیش بینی می شود، بخش عمده زوجین نوجوان شامل جنس مونث هستند، طوری که پارسال ۳۵۰ دختر زیر ۱۵ ساله پیمان زناشویی بسته اند. اما سهم پسران از این ازدواج ها ۴ نفر (معادل ۵ صدم درصد) بوده است.

براین اساس، مجموعا ۵ درصد ازدواج های استان در سال گذشته مربوط به زیر ۱۵ ساله ها بوده است.

۷ پیوند زناشویی برای زیر ۱۰ ساله ها

جالب اینکه زوجین زیر ۱۰ ساله نیز در استان وجود داشته که در آمارهای ثبت احوال استان شامل ۷ مورد می شود؛ هرچند در آمارهای ثبت استان به صورت تفیکیکی و دقیق مکان های ثبت آن مشخص نشده ولی می توان آن را شامل مناطق روستایی یا نقاطی از استان دانست که رسومات سنتی منجر به عقد دختر و پسر در سنین پایین می شود.

ازدواج هایی که براساس قوانین موجود کشور، با دریافت حکم رشد از دادگاه به ثبت می رسند.

آمار ۹۵ چگونه بوده؟

بررسی آمار ثبت احوال بوشهر در سال ۹۵ نشان می دهد سهم ازدواج های زیر ۱۰ سال ۹ مورد بوده که همگی دختر بوده است.

همچنین محموعا ۲۹۳ ازدواج زیر ۱۵ ساله در استان ثبت شده که ۸۲ درصد آن دختران و ۲۸ درصد هم پسر بوده اند.

همه این اتفاقات در شرایطی رخ داده که بررسی ها نشان می دهد میانگین سن ازدواج مردان بوشهری ۲۸ سال و زنان ۲۳ سال است.

در این خصوص استان‌های سیستان و بلوچستان، آذربایجان غربی و کرمانشاه مجموعا با آمار سالانه حدود ۴ هزار ازدواج زیر پانزده سال، در سطج کشور رکوردار هستند، با این حال هرچند استان بوشهر در ازدواج نوجوانان با رکوردداران کشوری فاصله دارد، ولی همین ارقام نیز قابل تامل است.

مخاطرات ازدواج در نوجوانی

یک روانپزشک در خصوص ازدواج در سنین پایین گفت: “دو معضل اصلی این گونه ازدواج ها، ناباروری و نرسیدن به بلوغ فکری است”.

دکتر زهرا موسوی افزود: “هر فرد در دوران زندگی باید مراحل تکاملی خود را در کمال آرامش و آسایش به دور از استرس های محیطی طی کند”.

وی با اشاره به مراحل تکاملی شش تا ۱۲ سال، ۱۲ تا ۲۰ سال و دیگر مراحل رشد انسان ادامه داد: “سن ازدواج از ۲۰ سالگی به بعد است و وقتی فرد قبل از این سن اقدام به ازدواج کند دچار چالش هایی خواهد شد و شخصیت فرد دستخوش یک سری تغییرات نامعقول می شود”.

وی اظهار کرد: “ازدواج در سن پایین موجب ایجاد استرس های مختلف گردیده و عملکردهای دفاعی متزلزل می شود، در نتیجه در تمام مراحل زندگی فرد ایجاد مشکل می کند”.

وی در ادامه اضافه کرد: “تداخل مراحل نوجوانی، جوانی، مادر و همسر شدن در یکدیگر برای شخصی که در سن پایین ازدواج می کند، مانع از آن می شود که هر یک از این مراحل به شکل مقبول طی شده و در هر مرحله احساس کمبود خواهد کرد”.

وی گفت: “با توجه به اینکه در ازدواج با سن پایین، فرد نمی تواند نیازهای دوران نوجوانی و جوانی خود را طی کند، همیشه در حسرت گذشته خواهد ماند و رشد نکردن عملکردهای دفاعی موجب ایجاد مشکلاتی در زندگی فرد شده و در ایفای نقش های خود به عنوان همسر، مادر و دیگر نقش های اجتماعی با اشکالاتی مواجه خواهد شد، مگر آنکه استثنایی وجود داشته باشد”.

دکتر موسوی افزود: “یکی دیگر از معضلاتی که در سنین پایین وجود دارد باروری است و طبق نظر کارشناسان علم روانپزشکی، مادران در این سنین نمی توانند مراقبت کافی از نظر جسمانی، فیزیکی و عاطفی از کودکان خود انجام دهند.

خشکسالی و فقر در سیستان و بلوچستان: اینجا دختران در کودکی مجبور به ازدواج هستند

عزیز سارانی نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استان‌ها با بیان اینکه مردم به خاطر امرار معاش آواره استان‌های دیگر می‌شوند، گفت که خشکسالی همه چیز را از ما گرفته است گورستان‌ها و خرابه‌های زابل پر از جوانان معتاد است. مردم از سوءتغذیه و بیماری‌های تنفسی رنج می‌برند و کودکان از گرسنگی جانی برای درس خواندن ندارند. سارانی افزود “در روستاها اکثر دخترها فقط تا پایه ششم ادامه تحصیل می‌دهند و بعد خانه‌نشین می‌شوند. از آنجا که امکانات کافی وجود ندارد و به علت تعصبات مذهبی، دختران در این منطقه از سن ۱۴ الی ۱۵ سالگی به بعد شوهر داده می‌شوند و در برخی روستاها نیز شاهد ازدواج دختران ۹ ساله هستیم”.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از ایلنا، عزیز سارانی (نماینده سیستان و بلوچستان در شورای عالی استان‌ها و عضو شورای شهرستان زابل) با تاکید بر اینکه این منطقه به شدت با مشکل کم‌آبی روبروست و روستاها بیش از شهرها درگیر این مساله هستند، به خبرنگار ایلنا گفت: “روستاهای منطقه لوله‌گذاری شده‌اند اما جاهایی که ضروری باشد؛ آب با تانکر فرستاده می‌شود”.

عضو شورای شهرستان زابل با اشاره به بحران شدید گردوغبار در این منطقه افزود: “نزدیک به ۲۰ سال خشکسالی پی در پی به بحران گردوغبار شدید در این منطقه دامن زده است. این گردوغبار به خصوص در موسوم بادهای ۱۲۰ روزه سیستان، زندگی را برای اهالی به شدت مشکل می‌کند و اکثر مردم این منطقه دچار بیماری‌های تنفسی سل، تنگی نفس و … هستند”.

عضو شورای عالی استان‌ها، مشکل عدیده و بزرگ استان سیستان و بلوچستان را مساله بیکاری خوانده و گفت: “هیچ کارخانه و کارگاهی در اینجا وجود ندارد. در گذشته مردم کشاورزی می کردند که دیگر با خشکسالی این‌هم ممکن نیست. از سال ۹۶ به بعد همه درآمدهای مردم از بین رفت و غیر از یارانه و کمک‌های کمیته امداد؛ ساکنان اینجا منبع درآمد دیگری ندارند”.

وی ادامه داد: “خشکسالی‌های پی‌در‌پی‌، ریزگردها و شن‌های روان همه چیز را از ما گرفته است و بیکاری موجب شده که در اکثر شهرهاو روستاها جوانان به اعتیاد روی آورند”.

عضو شورای شهرستان زابل با اشاره به بحرانی بودن مساله اعتیاد در این منطقه افزود: “اگر شب‌ها به خیابان‌ها و خرابه‌های حاشیه قبرستان‌ها بروید، می‌توانید کارتن‌خواب‌ها و معتادان متجاهر را ببینید. بیکاری باعث همه این بدبختی‌ها و مشکلات شده است. در میان این کارتن‌خواب‌ها؛ زنان، کودکان و دختران هم دیده می‌شوند. ماده اصلی مصرفی اکثر معتادان نیز مواد مخدر صنعتی است که با آن خود را نابود می‌کنند”.

سارانی با تاکید بر اینکه اعتیاد باعث نابودی و بیچارگی خانواده‌های سیستانی و بلوچستانی شده است، افزود: “اکثر آنها، روزها مشغول جمع‌آوری زباله و گدایی هستند و بعضا در خرابه‌هایی که فاصله کوتاهی با شهر دارند، زندگی می‌کنند”.

نماینده استان سیستان و بلوچستان در شورای عالی استان‌ها با اشاره به شرایط تحصیلی کودکان شهرستان زابل و منطقه سیستان نیز افزود: “در روستاها اکثر دخترها فقط تا پایه ششم ادامه تحصیل می‌دهند و بعد خانه‌نشین می‌شوند. از آنجا که امکانات کافی وجود ندارد و به علت تعصبات مذهبی، دختران در این منطقه از سن ۱۴ الی ۱۵ سالگی به بعد شوهر داده می‌شوند و در برخی روستاها نیز شاهد ازدواج دختران ۹ ساله هستیم”.

عضو شورای روستای رشید با اشاره به شیوع سوء‌تغذیه شدید میان کودکان و با تاکید بر اینکه خود نیز به کار آموزشی اشتغال دارد، افزود: “ما شدیداً با مشکل سوءتغذیه مواجه هستیم و شاهدیم که برخی دانش‌آموزان بدون صبحانه وارد مدرسه شده و تا ظهر که مدرسه تعطیل می‌شود چیزی برای خوردن ندارند. باید گفت اینجا شرایط وحشتناک است”.

وی در پاسخ به این سوال که آیا مدرسه به آنها کمک نمی‌کند، گفت: “مدرسه از کجا می‌تواند به آن‌ها کمک برساند؟ گاهی اوقات همکلاسی‌های بچه‌ها یا خودمان به آنها صبحانه کوچکی می‌دهیم تا جانی بگیرند. در گذشته امیدمان به شیری بود که در مدارس بخش می‌شد که آن را هم قطع کردند”.

سارانی با بیان اینکه به علت این شرایط نامناسب، حاشیه‌نشینی در اطراف شهرهای زابل و زاهدان افزایش پیدا کرده است، گفت: “مردم این منطقه برای امرار معاش، به استان‌های دیگر همچون استان گلستان، خراسان جنوبی و یزد مهاجرت می‌کنند و بیچاره، دربه‌در و آواره استان‌های دیگر می‌شوند”.

عضو شورای استان سیستان و بلوچستان با بیان اینکه نمی‌تواند آمار دقیقی از روستاهای تخلیه شدن در منطقه سیستان ارایه دهد، افزود: “نمی‌توانم دقیقا بگویم چه میزان از روستاها تخلیه شده‌اند اما در اطراف شهرستانِ هیرمند، منطقه‌ی قرقری و نیمروز در نزدیکی دریاچه خشک شده هامون؛ تقریبا از جمعیت خالی است”.

نماینده استان سیستان و بلوچستان در شورای عالی استان‌ها، شرایط خشکسالی و بحران آب در منطقه بلوچستان و چابهار را بحرانی‌تر عنوان کرده و افزود: “آنها برای مصرف آب از هوتک (گودال سرباز مشترک میان حیوان و انسان) استفاده می‌کنند. آب این گودال‌ها به شدت آلوده است. اخیرا خبردار شدیم یکی از روستاییان به دلیل مصرف این آب، زالویی در گلویش گیر کرده بود. پزشکان مجبور شدند با عمل جراحی زالو را از گلویش بیرون آورند”.

سارانی با تاکید بر اینکه نبود زیرساخت‌ها؛ رفت و آمد را در این استان مشکل کرده است، درباره امنیتِ استان سیستان و بلوچستان گفت: “ما مرز را محکم نگه داشته‌ایم البته مرز سیستان برای مدت‌های مدیدی است که بسته است و این‌طور نیست که بتوانند به داخل کشور نفوذ کنند”.

نماینده مجلس: وجود ۲۴ هزار کودک‌بیوه زیر ۱۸ سال / آذربایجان‌شرقی رتبه دوم کودک همسری

معصومه آقاپور علیشاهی نماینده شبستر و عضو فراکسیون زنان مجلس با انتقاد از وجود ۲۴ هزار بیوه زیر ۱۸ سال در کشور نسبت به افزایش این پدیده در آذربایجان شرقی هشدار داد و گفت که متاسفانه آذربایجان شرقی رتبه دوم کودک همسری در ازدواج کودکان ۱۰ تا ۱۵ ساله را بعد از خراسان رضوی دارد.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از خانه ملت، معصومه آقاپور علیشاهی ازدواج کودکان را معضلی جدی دانست و با تاکید بر اینکه نهایت اهتمام خود را برای تعیین تکلیف طرح افزایش سن ازدواج به کار خواهیم برد، گفت: “در ماده ۱۰۴۱ قانونی مدنی حداقل سن ازدواج در کشور ۱۳ سال است اما ازدواج های پایین تر از این سن نیز با اذن پدر انجام می شود بنابراین ما به دنبال این هستیم که بر اساس این طرح ازدواج زیر ۱۳ سال ممنوع و حداقل سن ازدواج را به ۱۵ سال افزایش دهیم که در این رابطه جلساتی را با مقامات و مسئولان داشتیم و انتظار می رود با همت مجلس و شورای نگهبان به سرانجام برسد”.

نماینده مردم شبستر در مجلس شورای اسلامی، با انتقاد از وجود ۲۴ هزار بیوه زیر ۱۸ سال در کشور نسبت به افزایش این پدیده در آذربایجان شرقی هشدار داد و افزود: “متاسفانه آذربایجان شرقی رتبه دوم کودک همسری در ازدواج کودکان ۱۰ تا ۱۵ ساله را بعد از خراسان رضوی دارد”.

وی وجود کودک بیوه ها را فاجعه ای بزرگ برای کشور برشمرد و گفت: “ازدواج کودکان برازنده جمهوری اسلامی نیست و سن ازدواج باید افزایش یابد”.

این نماینده مردم در مجلس دهم، فقر فرهنگی و اقتصادی را در ازدواج کودکان موثر دانست و گفت: “متاسفانه اغلب ازدواج کودکان به طلاق منجر می شود؛ البته محرومیت ها در روستاها نیز تاثیر زیادی در ازدواج کودکان دارد و علی رغم تلاش های زیاد مجلس و اینکه ۱.۵ میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی را برای اشتغال روستایی اختصاص داد اما متاسفانه هنوز آبادانی روستاها با مشکل مواجه بوده و با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کنند”.

آقاپورعلیشاهی با انتقاد از اینکه در اغلب روستاها تنها مدرسه ابتدایی وجود دارد، تصریح کرد: “متاسفانه دختران روستایی به دلیل نبود مدرسه راهنمایی و دبیرستان مجبور به ترک تحصیل می شوند و والدین بعد از اتمام مقطع ابتدایی آنها را مجبور به ازدواج می کنند”.

نماینده مردم شبستر در مجلس دهم، افزود: “فقر اقتصادی نیز تاثیر زیادی در ازدواج کودکان دارد و در این رابطه دیده شده که برخی خانواده تنها برای مقداری پول و تامین هزینه زندگی دختران ۹ تا ۱۰ ساله را به ازدواج افرادی با سن بسیار بالا درمی آورند”.

عضو فراکسیون زنان در مجلس شورای اسلامی، ادامه داد: “متاسفانه در روستاهای محروم دیده شده که برخی افراد متمول اقدام به خرید کودکان برای بوالهوسی و استفاده از آنان در مسیرهای غیراخلاقی مانند قاچاق مواد مخدر می کنند و در واقع در این مناطق دختران به عنوان ازدواج فروخته شده و مورد معامله قرار می گیرند”.

خراسان رضوی؛ میانگین سن ازدواج دختران در “شهرستان زاوه” ۱۱ سال است

علی باغدار دلگشا مشاور استاندار خراسان رضوی در امور جوانان گفت که میانگین سن ازدواج دختران در شهرستان زاوه ۱۱ سال است.

به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از تابناک، علی باغدار دلگشا در نشست «کودکی فراموش‌شده؛ بررسی پدیده کودک‌ همسری از منظر قانونی و فقهی» که در تالار رجایی دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد، مطرح کرد: “طبق آماری که در سال ۹۶ اعلام شد، ۶۳ هزار مورد ازدواج دختران زیر ۱۵ در تهران صورت پذیرفت”.

وی افزود: “میانگین اسف‌بارتر این است که در برخی از شهرستان‌های خراسان رضوی، مانند شهرستان زاوه، میانگین سن ازدواج دختران ۱۱ سال است”.

باغدار دلگشا خاطرنشان کرد: “در شهرستان‌های بسیار کوچک با نمونه‌هایی مواجه هستیم. این تضاد و دوگانگی میان قوانین عرفی واجتماعی و قوانین شرعی و دینی وجود داشته است و حل‌کردن آن بسیار دشوار است”.

مشاور استاندار خراسان رضوی در امور جوانان ادامه داد: “از یک جهت ما طرح‌نامه‌ای را در دستگاه دولتی به نام برنامه ششم توسعه داریم که تعریف می‌کند، ایران تا سال ۱۴۰۰ یا ۱۴۰۴ به چه جایگاهی باید برسد و در این برنامه توسعه اشاره می‌کند که غیر از افغانستان و دو کشور آسیایی دیگر، ایران حداقل در یک مساله جنسیتی از تمام کشورهای آسیایی عقب‌تر هست از توسعه جنسیتی، آموزش جنسیتی و بسیاری از این موارد”.

باغدار دلشگا با اشاره به اینکه «حقیقت مطلب این است که باید بپذیریم که در سه خرده سیستم جامعه شناختی تغییر را ایجاد کرده‌ایم و در یکی نه»، افزود: “در حوزه اقتصادی ساختارهای اجتماعی ما تغییر کرده در حوزه آموزشی ساختارهای اجتماعی تغییر کرده در ساختار سیاسی در حال تغییر هستیم هر چند هنوز برخی از اصلاحات مانند رجل سیاسی در حال درگیری است، اما ساختار حقوقی ما تغییر نکرده یا سیستم دیگر مثل حقوق ما به عقب برگرشته و باید ساختار حقوقی ما مثل بقیه به جلو برود”.

وی مطرح کرد: “ارزش و سختی کاری که نمایندگان در فراکسیون زنان در حال انجام آن هستند این است که مراودات و رایزنی‌های مختلفی دارند تا برای این که دو سال سن ازدواج را تغییر دهند والبته این دو سال ارزشمند است”.

مشاور استاندار خراسان رضوی در امور جوانان اظهار کرد: “نکته‌ای که می توانم بگویم این است که خوشبختانه افراد دغدغه‌مندی وجود دارند که اندکی این ساختارها تغییر دهند، مورد اول فرهنگ‌سازی‌ای است که سازمان‌های مردم نهاد انجام می دهند و دو ظرفیت گسترده‌ای است که روحانیت دگراندیش ما باید این را به حوزه ببرند”.

زاوه، روستایی در دهستان زاوه بخش مرکزی شهرستان زاوه استان خراسان رضوی ایران است.

ازدواج 960 کودک زیر 10سال!

دوشنبه 27 فروردین 1397 
آمارها نشان می دهند در سال 94 ، 179 کودک زیر 10 سال تن به ازدواج داده اند؛ این در حالیست که آمارهای رسمی تنها محدود به ازدواج های ثبت شده در دفاتر رسمی است.
پایگاه خبری جامعه خبر/ پریسا عبادی/ عروسک ها و کودکی هایش را پای سفره عقد می گذارد و به ازدواج مردی در می آید که حالا قرار است باقی عمرش را با او بگذراند. نه می داند ازدواج چیست و نه معنای همسری را می شناسد. پای سفره عقد، دوش به دوش مردی که سایه اش روی دنیای کودکی او سنگینی می کند نشسته است. دختر بچه، با سرخاب و سفید آبی که او را بیشتر از سن خود نشان می دهد به حلقه طلایی رنگی که کودکی اش را حلق آویز کرده خیره مانده است.


ازدواج کودکان یا کودک همسری نوعی ازدواج رسمی یا غیر رسمی است که که در آن فرد قبل از رسیدن به ۱۸ سالگی زندگی زناشویی را آغاز می کند. در سطح اتحادیه اروپا و سطح بین‌المللی، ازدواج کودکان یکی از اشکال ازدواج اجباری به شمار می‌رود و مصداق نقض حقوق بشر و نمونه‌ای از خشونت جنسیتی است.

سالانه بیش از 28هزار کودک همسر
بیشتر از 5 درصد ازدواج ها مربوط به ازدواج با کودکان زیر 15 سال است یعنی بیش از 28 هزار کودک دختر در هر سال ! بیشترین آمار ازدواج و طلاق کودکان هم در استان های سیستان و بلوچستان، خوزستان، خراسان رضوی، آذربایجان شرقی و غربی، فارس، زنجان، تهران، همدان و مازندران به ثبت رسیده است. این در حالی است که آمار های غیر رسمی فاجعه بزرگ تری را در این زمینه نشان می دهد. ازدواج هایی که ثبت نشده و هیچگاه رسمی نمی شوند. پیش از این شهلا اعزازی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی، از آمار سالانه 43 هزار ازدواج دختربچه 10 تا 15 ساله در کشور خبر داده بود.

ازدواج کودکان ثبت رسمی نمی شود
میترا حسینیان، حقوقدان و استاد دانشگاه به خبرنگار صدای اصلاحات گفت: ماده 1043قانون مدنی که درباره سن ازدواج می باشد در سال 1313 تصویب شد. این قانون از ابتدا تا الان پروسه طولانی را طی کرده که در آن سن مناسب ازدواج برای دختران و پسران 18 و 15 سال بیان شد اما اگر ازدواجی زیر سن قانونی صورت پذیرد نیاز به اذن پدر دارد. سال 1346 قانون حمایت خانواده به تصویب رسید اما مدتی بعد نسخ شد که البته این قانون الان سن ازدواج را 13 و 15 سال اعلام کرده است.

این قانون مانع ازدواج زیر سن قانونی نیست بلکه در صورت اجازه پدر و همین طور تصویب دادگاه صورت می گیرد اما به طور رسمی ثبت نمی شود. ازدواج کودکان یک نکاح غیر رسمی شرعی است که وقتی کودک به سن 13 سالگی رسید ثبت رسمی می شود و تا قبل از آن به صورت غیر رسمی باقی می ماند.

آمارهایی که سر به فلک کشیدند!
بر اساس آمار، در سال ۹۰ ، ۳۹ هزار و ۶۰۹ نفر ( ۴.۵ درصد) از کودکانی که ازدواج کرده اند ۱۰ تا ۱۴ سال سن داشته اند. این ارقام با روندی رو به رشد در سال ۹۱ به ۴.۹ درصد رسیده و ۴۰۴۶۴ نفر را شامل شده است. ازدواج کودکان ۱۰ تا ۱۴ ساله در سال ۹۲ نیز با افزایش رو به رو بوده است. بر اساس اعلام سازمان ثبت احوال کشور، سال ۹۳،  در  ۵ سال اخیر بالاترین میزان ازدواج کودکان را نشان می دهد. تعداد کودکان ۱۰ تا ۱۴ ساله ای که ازدواج کرده اند در این سال به ۴۰ هزار و ۲۲۸ نفر ( ۵.۶ درصد) رسیده است. سال ۹۴ نیز رقم  ۵.۴ درصد  (۳۶ هزار و ۹۳۸) کودکانی است که در سنین یاد شده و پیش از پایان دوران کودکیشان وارد زندگی زناشویی شده اند. بر همین اساس آمارها نشان می دهند که در سال ۹۰، ۲۲۰ کودک؛ سال ۹۱ ، ۱۸۷ کودک؛ سال ۹۲،  ۲۰۱ کودک؛ سال ۹۳ ، ۱۷۶ کودک و در سال ۹۴ ، ۱۷۹ کودک زیر ۱۰ سال تن به ازدواج داده اند؛ این در حالیست که آمارهای رسمی تنها محدود به ازدواج‌های ثبت شده در دفاتر رسمی است.

آمار و ارقام نشان می دهد که نظارت دقیق و درستی روی ازدواج کودکان و نحوه نکاح در دفاتر ثبت ازدواج وجود ندارد و هنوز پاسخ دقیقی برای این سوال داده نشده که چرا ازدواج کودکان ثبت نمی شود؟ اگر صحیح نیست چرا نکاح صورت می گیرد و اگر صحیح است چرا ثبت نمی شود؟! بیش از پیش جای خالی روان شناسان و جامعه شناسان در این زمینه دیده می شود اما فقر، عدم نظارت و دیدگاه های منسوخ خانواده ها آینده کودکان را دچار خطرات جدی می کند.

یک کارشناس: کودک همسری؛افسردگی پنهان
دکتر محمدرضا ایمانی، کارشناس مسائل اجتماعی به خبرنگار صدای اصلاحات گفت: باید به این نکته توجه کنیم که انسان طول عمری دارد که در هر مقطع برای آن کارکردی وجود دارد. ما در تعریف مان از کودک باید به شرایط اقلیمی و فیزیکی توجه کنیم. مثلا افراد در جنوب کشور در سن 14 سالگی با فردی دیگر در همین سن در نقطه ای دیگر در کشور متفاوت هستند در واقع بعضی خصوصیت های قومی و قبیله ای در این مسئله دخیل است با توجه به این که در کشور ما آداب و رسوم هم تاثیرگذار بوده ما باید بپذیریم افرادی که در سن نا مناسب ازدواج می کنند از لحاظ فیزیولوژیکی آمادگی نداشته و برای پذیرش مسئولیت های بزرگ تر مناسب نیستند که این مسئله عوارض مختلفی به همراه خواهد داشت.

کودکان علاوه بر این که از لحاظ فیزیولوژیکی آماده نیستند بلکه از لحاظ فکری و ذهنی نیز نمی توانند وارد زندگی زناشویی شوند. کودک، پیش از ازدواج تحت قیمومیت پدر و مادر بوده و ذهنیت وی از زندگی فقط به مسائل عادی محدود می شده اما حالا با عنوان جدیدی به نام همسر و بعدها مادر روبرو می شود که کودک در بلند مدت دچار عوارض روحی و روانی، مسائل خاموش و پنهان مثل افسردگی می شود. در ازدواج کودکان هیچ استانداردی رعایت نمی شود در بسیاری از موارد دیده شده که دختر بچه بلافاصله بعد از ازدواج صاحب فرزند می شود که این نشان دهنده عدم آگاهی او از مسائل زناشویی است و پدیده دوم یعنی مادر شدن برای کودک به وجود می آید که با خود مسائل و خسارات روحی فراوانی به همراه می آورد و در بلند مدت به طلاق عاطفی، پوکی استخوان، عوارض روحی و روانی و فیزیولوژیکی در سنین بالا تر می انجامد.

رتبه هشتم تهران در ازدواج کودکان
براساس آمارهای منتشر شده در سال 96 توسط معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، خراسان رضوی با ثبت ۶۷۵۹ مورد از ازدواج کودکان در رتبه اول قرار دارد. درحالیکه به نظر می رسد به دلیل حضور بیشتر اتباع کشورهای دیگر در استان های شرقی کشور که اوراق شناسایی ندارند، امکان ثبت ازدواج آنها فراهم نباشد و به همین دلیل این آمار می تواند بیش از این مقدار باشد.

استان های آذربایجان شرقی با ۳۳۴۸ مورد، رتبه دوم و سیستان و بلوچستان نیز با ثبت ۲۳۵۵ مورد ازدواج کودکان ۱۰ تا ۱۴ سال، رتبه سوم را به خود اختصاص داده اند.استان خوزستان با ۲۱۵۰ مورد ازدواج ثبت شده کودکان ۱۰ تا ۱۴ سال، رتبه ۴ کشور را به خود اختصاص داده است، استان تهران نیز با ۱۷۴۲ مورد، در رتبه ۸ این جدول قرار گرفته است.

نه پیمان ها و نه سازمان های جهانی و نه روان شناسان و جامعه شناسان می توانند لذت دوچرخه سواری در کوچه و پس کوچه های محله پدری با هم سن و سال ها را برگرداند و نه می تواند مرهمی برای کودکی از دست رفته باشد.

کودکی که حالا در ظرف و ظروف و کلمه ای به نام زندگی زناشویی خلاصه شده است. روز های بی دغدغه کودکی، عروسک های پارچه ای و بوی غذای مادر حالا زیر دست سر دفتر و مهر و امضا می رود. رئیس فراکسیون زنان مجلس هم ما و تمام کودکان را با چند جمله امیدوار کرد: ما در فراکسیون زنان، حسب وظیفه قانونی خود، همه این موارد را در کنار هم بررسی می‌کنیم. در عین حال اما تلاش پیگیر و مجدانه ما مبتنی بر این است که حداقل سن ازدواج را افزایش بدهیم.